Politički autsajder i desničarski kandidat Abelardo de la Espriella tijesno je pobijedio na predsjedničkim izborima u Kolumbiji, prema preliminarnom prebrojavanju više od 99% glasova, što označava jedan od najupečatljivijih političkih preokreta u zemlji u poslednjim decenijama.
Prema privremenim rezultatima, de la Espriella je osvojio oko 49,7% glasova, dok je njegov protivkandidat, ljevičarski kandidat Iván Cepeda, dobio 48,7% u izuzetno tijesnoj drugoj rundi predsjedničkih izbora.
Iako su rezultati gotovo kompletirani, Cepeda nije priznao poraz, tvrdeći da brojanje još nije konačno ni pravno obavezujuće.
Izborna neizvjesnost i zahtjevi za provjeru rezultata
Cepeda je poručio da će priznati rezultat tek nakon zvanične potvrde:“Kada se izvrši zvanični obračun i završe sve provjere, priznaćemo rezultat koji proizađe iz tog procesa.”
S druge strane, kamp de la Espriella već je proglasio političku pobjedu, dok su se u glavnom gradu i drugim gradovima pojavila masovna okupljanja pristalica.
Izborni proces je, prema izvještajima, pokazao minimalna odstupanja između preliminarnih i konačnih provjera u odnosu na prvi krug izbora održan 31. maja.
Proglašenje pobjede i prvi govor
Nakon objave rezultata, de la Espriella se obratio hiljadama pristalica okupljenih u gradu Barranquilla, na karipskoj obali, gdje ima najjaču podršku. On je izjavio: “Večeras počinje nova priča za naciju… nova era promjena i reda.”
Dodao je da će biti predsjednik svih građana, uključujući i one koji nisu glasali za njega, te naglasio da će poštovati ustav iz 1991. godine.
“El Tigre” i politički imidž
De la Espriella, koji sebe naziva “El Tigre”, gradi imidž snažnog lidera fokusiranog na sigurnost i borbu protiv kriminala. Na njegovim skupovima:
- pristalice nose žute fudbalske dresove Kolumbije,
- mašu nacionalnim zastavama,
- koriste slogane poput “Petro odlazi!” i “čvrsto za domovinu”,
- a neki nose šarene kape s natpisom “Make Colombia Great Again”.
Čestitku mu je uputio i bivši američki predsjednik Donald Trump, koji je na platformi Truth Social napisao:“He Won, BIG!”
Politički program: vojni obračun s kriminalom
De la Espriella je tokom kampanje najavio radikalnu promjenu sigurnosne politike u zemlji, uključujući:
- potpunu obustavu pregovora s oružanim grupama,
- vojnu ofanzivu protiv kartela i gerilskih organizacija,
- jaču saradnju sa Sjedinjenim Državama,
- izgradnju mega-zatvora u džungli,
- reformu zdravstvenog sistema i smanjenje državne administracije.
Ova politika predstavlja oštar raskid sa strategijom “totalnog mira” aktuelne vlasti.
Duboko ukorijenjen konflikt i porast nasilja
Kolumbija se već decenijama suočava s unutrašnjim oružanim sukobom, ali se situacija posljednjih godina dodatno pogoršala.
Aktivne grupe uključuju:
- FARC disidente,
- ELN,
- Clan del Golfo.
Ove grupe se bore za kontrolu nad:
- rutama trgovine kokainom,
- ilegalnim rudnicima,
- i teritorijama na granici sa Venezuelom.
Proizvodnja kokaina u zemlji dostigla je rekordne nivoe, dok su hiljade ljudi raseljene zbog sukoba.
Podjele u društvu i reakcije građana
Izbori su dodatno produbili političke i društvene podjele.
Pristalice pobjednika poručuju da očekuju:
- više sigurnosti,
- manje birokratije,
- i ekonomski oporavak.
Jedna pristalica izjavila je: “Umorni smo od ubistava i birokratije. Želimo sigurnost i posao.”
S druge strane, pristalice opozicionog kandidata izrazile su zabrinutost zbog uske pobjede i polarizacije društva.
Jedna studentica i aktivistica upozorila je da rezultat pokazuje duboku podijeljenost zemlje i izazove za demokratiju.
Protesti i incidenti
Uprkos uglavnom mirnom izbornom danu, zabilježeni su i incidenti:
- u gradu Cali došlo je do sukoba demonstranata i policije,
- zapaljene su zastave Sjedinjenih Američkih Država,
- policija je koristila suzavac za rastjerivanje mase.
Neki protesti izbili su zbog straha da izborni rezultat neće biti prihvaćen od svih političkih aktera.
Stav odlazeće vlasti
Predsjednik Gustavo Petro i njegovi saveznici nisu priznali rezultat kao konačan.
Petro je na društvenoj mreži X poručio da:
- prebrojavanje još nije završeno,
- da su mogući problemi u softveru za brojanje,
- i zatražio reviziju izbornog procesa.
Međunarodna podrška i geopolitički značaj
Pobjeda de la Espriella izazvala je reakcije u regionu i šire.
Podršku su izrazili:
- argentinski predsjednik Javier Milei,
- čileanski desničarski lider José Antonio Kast.
Oni su pobjedu opisali kao zaokret ka “ekonomskoj slobodi” i jačoj borbi protiv organizovanog kriminala.
De la Espriella, koji je američki državljanin od 2023. godine, ima snažne veze sa SAD, a Trump je najavio da će njegova administracija imati “punu podršku i snagu Sjedinjenih Država”.
Izborna pobjeda Abelarda de la Espriella označava dramatičan politički zaokret u Kolumbiji, uz moguću promjenu kompletne strategije u borbi protiv oružanih grupa i kriminala. Dok pristalice slave dolazak “nove ere sigurnosti”, opozicija upozorava na duboku polarizaciju i rizik od destabilizacije. Konačni rezultat i pravna potvrda izbora tek treba da budu formalno završeni, ali politički efekti već sada oblikuju novu fazu kolumbijske politike.
Izvor: BBC
